آوردهگاه زنان کرمان، ۵ آذرماه در کافه رویداد صحرا با حضور کارآفرینان و بنیانگذاران و بیش از ۱۲۵ نفر از مشتاقان اکوسیستم کسبوکار برگزار شد. در این رویداد فریبا رادی، کارآفرین اجتماعی روستای شفیعآباد و همبنیانگذار گوجینو، حضور یافته و از مسیر کارآفرینی خود و قدرت کار گروهی زنان صحبت کرد.
قدرت کار گروهی زنان؛ از حذف واسطهها تا احیای شریانهای زمین
شروع فعالیتهای گوجینو به سالهای ۹۲ و ۹۳ برمیگردد؛ زمانی که مجموعهای از تسهیلگران به مدیریت پروژه نینا امینزاده، که تصویرگر جوامع محلی بود، وارد جامعه روستایی شفیعآباد شدند. آنها مردم محلی را به حرکتی گروهی دعوت کردند.
«برای بسیاری از ما که در جامعه روستایی زندگی میکردیم، این مسیر مبهم بود. سالها افرادی آمده بودند، کارگاههایی برگزار کرده بودند و نیمهتمام رها شده بودند. ما دغدغهمند بودیم، اما کسی نبود ما را هل بدهد.»
فریبا رادی اشاره کرد که زندگی در روستا بهصورت طایفهای است و این موضوع اختلافهای متعددی ایجاد میکند؛ اما برای پروژه گوجینو، زنان روستا تصمیم گرفتند تمام این اختلافات را برای رشد و توسعه روستا کنار گذاشته و دوشادوش هم تلاش کنند.
«اولین شرط ما این بود که وقتی وارد خانه و کارگاه میشویم، تمام مشکلات و اختلافهای طایفهای را پشت در بگذاریم. ما یک دغدغه مشترک داشتیم.»
آغاز پروژه گوچینو؛ هنر وحدت و میانداری زنان شفیعآباد
در ادامه فریبا رادی روایت کرد که تقریباً یکسالونیم با حضور تسهیلگران جوامع محلی، فعالیتها ادامه یافت. در آغاز، نیاز به ایجاد صندوق خرد احساس شد. در آن زمان تنها شش نفر بودند و هرکدام ۲۰ هزار تومان سهم گذاشتند تا مواد اولیه مورد نیاز تهیه شود.
نخستین گام این بود که به سراغ صنایع دستی منطقه بروند؛ صنایعی که شامل حصیربافی، پتهدوزی و عروسکهای محلی فراموششده بود. با تشکیل صندوق، موفق شدند مواد اولیه را تهیه و فعالیتشان آغاز شد.
«همیشه به ما گفته بودند اگر شریک خوب بود، خدا برای خودش میگذاشت. اما اینبار آن ذهنیت را شکستیم. تبدیل به یک شبکه شدیم؛ یک تیم، با هدفهای مشخص و دغدغههای مشترک.»
فریبا در ادامه اشاره کرد که اکنون کارشان تنها به صنایع دستی محدود نمیشود؛ محصولاتی چون پودر سیر، پودر هسته خرما و حنای شهردار، یکی از مرغوبترین حناهای دنیا، نیز تولید میشوند.
قدرت شبکهسازی؛ چطور بخشی از یک شبکه زنان بودن، به رشد زنان کمک میکند؟
فریبا رادی پروژه گوجینو را مدیون مدارای آدمها با یکدیگر دانست. او در جواب این پرسش که «چطور بخشی از یک شبکه کسبوکاری بودن میتواند به زنهای کرمان کمک کند؟» اینطور گفت که:
«زمانی که گروه شدیم، دغدغه مشترک داشتیم و تنها نبودیم. وقتی جمع میشویم، اعتبار پیدا میکنیم. مردم و نهادها بیشتر ما را باور میکنند. اعتبار محلی، اگر در جامعه روستایی وجود داشته باشد، به شبکه نیرو میدهد.»
برای مثال هنگامی که برای تهیه مواد اولیه اقدام کردند، شبکه بودن گروه موجب شد بهجای قیمت معمول، هر متر را با مبلغ ۱۸ هزار تومان دریافت کنند؛ امری که خود نوعی اعتبار و باور نامحسوس را منتقل میکرد.
پیشنهاد میشود مطلب «روایت نغمه عقیلی از مسیر کارآفرینی؛ از «استاد سلام» تا ساختن کامیونیتیهای اثرگذار» را نیز مطالعه کنید.
مهارتهای نرم موردنیاز در مسیر کارآفرینی
این گروه از همان روز نخست برای پیشروی در مسیر کارآفرینی باید مهارتهای نرم خود را تقویت میکردند. در ادامه فریبا رادی از مهمترین مهارتهایی گفت که باید پرورش میدادند:
۱. روحیه مشارکت نخستین مهارتی بود که در میان آنان شکل گرفت و به ستون پیشبرنده فعالیتشان تبدیل شد.
۲. نحوه استفاده از ویدیو نیز بهعنوان ابزاری ارتباطی، نقش مهمی در ایجاد اعتماد و انتقال شفاف پیام ایفا کرد؛ چراکه در زمانهایی که امکان حضور مستقیم وجود نداشت، ویدیو جای خالی آنان را پر کرده و توانست صدای گروه را به گوش جامعه محلی برساند.
۳. گروه طی یک سال و نیم فعالیت مستمر، با مهارتهای مهمی همچون صبر، تابآوری و مدیریت تعارض مواجه شد.
۴. مردم نسبت به کارشان حساس بودند و مخالفتها و موافقتها توأمان وجود داشت. اما پافشاری بر اهداف، گفتوگوی مداوم و ایجاد ارتباط مؤثر باعث شد پس از مدتی روستاییان و اهالی روستاهای همجوار مشتاق دیدن نتایج کار این زنان شوند.
در نهایت زمانی که افراد محلی با اهداف واقعی آنان از جمله، توسعه معیشت پایدار، حذف واسطهها و احیای قناتها، آشنا شدند، نگاهها تغییر کرد؛ تغییری که محصول مهارتهای ارتباطی و توان اقناع بود.
۵. هرچند بسیاری از مردان در آغاز با حضور زنان در این مسیر مخالفت کردند، اما استمرار، اعتمادبهنفس و توانایی اثبات کار، نشان داد که این مسیر ممکن است.
آنان شاید ابزارهای فیزیکی در دست نداشتند، اما با اتکا بر مهارتهای نرم، از جمله خلاقیت، کار تیمی و مدیریت روابط، توانستند در حفاظت از میراث آبی منطقه نقشآفرین باشند.
نقش ابزارهای آنلاین و دیجیتال در توسعه کارآفرینی
توانایی استفاده از ابزارهای آنلاین و دیجیتال از مهمترین مهارتهایی است که زنان مشتاق کارآفرینی باید آن را پرورش دهند. در هر تیم یا کسبوکار، حضور فردی که مسلط به این مهارتهاست لازم است.
«شاید خیلیها نتوانند حضوری ارتباط بگیرند، اما شبکههای اجتماعی کمک میکنند به معرفی افراد، هنرشان و محصولشان. این موضوع قطعاً در فروش هم تاثیر دارد.»
مهمترین نقطه قوت جوامع محلی
در کار با زنان و دختران جوامع محلی کرمان، مهمترین نقطه قوت آنها این است که در صورت فراهم شدن فرصت، آمادگی و استعداد ورود به کسبوکار را دارند. او در بیان تجربه خود اشاره میکند که همیشه میل به طراحی زیورآلات و لباس داشته، اما فرصت تحقق آن وجود نداشت.
تشکیل یک تشکل و ایجاد شبکه، این فرصت را پدید آورد. زنان زمانی که فضایی امن و موفق پیش روی خود ببینند، به آن میپیوندند؛ نه از سر اجبار، بلکه از سر مشاهده و خواستن.
پیشنهاد کار فریبا رادی به زنان آوردهگاه
فریبا رادی در آخر اشاره کرد که اگر بخواهد پیشنهادی برای همکاری بدهد، در حوزههای تولید محتوا، مارکتینگ و عکاسی بیشترین ظرفیت را دارند.
سخن آخر
بهگفته فریبا رادی زنان روستای شفیعآباد، سالها بهصورت فردی فعالیت داشتند و برای دلالها تولید میکردند، اما در نهایت تصمیم گرفتند برای خودشان کار کنند و محرک آنان دغدغه معیشت پایدار و مسئولیت اجتماعی بود.
نمود این تحول را در این مثال میتوان دید؛ در روستا، ۹۵ درصد زنان سهم آب و سهم قنات داشتند، اما فاقد حق تصمیمگیری بودند. به همین دلیل، احیای صنایع دستی به مسیری برای توانمندسازی تبدیل شد. آنان صنایع دستی خود را دوباره زنده کردند، توانمند شدند، خودباوری را در خود تقویت کردند و توهمهایی را که سالها در ذهنشان شکل گرفته بود کنار گذاشتند.
ما در کمپ جنوب دورهای ویژه کسبوکارهای خرد و متوسط طراحی کردیم؛ «دوره رشد فروش». این دوره حاصل گفتوگو و چالشیابی با بیش از ۴۰۰ تا ۵۰۰ کسبوکار در یکسال گذشته است. ظرفیت دوره محدود است؛ برای شرکت از طریق لینک پیش ثبتنام اقدام کنید.
سلسله رویداد «زنان نوآور ایران» با هدف ایجاد بستری برای همافزایی، شبکهسازی، تعامل، انتقال دانش و تجربه میان زنان فعال و نوآور کشور، حرکت خود را آغاز کرد. اولین مقصد این رویداد تهران بوده و پس از بازخورد گسترده، به کرمان رسید. برای اطلاع از رویدادهای کمپ جنوب ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
پیشنهاد میشود بخوانید: «گزارش آوردهگاه زنان کرمان»